Qing Hanedanı


Gündem Büyük Sing Devleti olarak bilinen Qing Hanedanlığı, 1644 – 1911 yılları arasında Çin’de hüküm sürdü. Bugün hangi yemeği yapsam? Kurucusu Çin’in kuzeydoğusunda yaşayan Mançuların Airsin Gioro klanı olduğundan ‘Mançu Hanedanı‘ olarak da adlandırılır. Qing Hanedanlığı, Çin’in son İmparatorluk hanedanıdır. 

Ming Hanedanlığı’nın Fethi

Qing Hanedanlığının toprakları zirve yaptığı dönemde 12 milyon kilometrekareyi geçmişti. Nurhaç, 1616 yılında Hou Jin Krallığı’nı kurdu. Krallığın ismi Huang Taiji tarafından 1636 yılında “Qing” olarak değiştirildi.

Li Zinhen’in liderliğindeki köylü isyancılar ordusu 1644 yılında Ming hanedanını devirdi ve Ming hanedanının son imparatoru olan Cong Zhen intihar etti. Qing ordusu bu durumu fırsata çevirip, Mançurya’dan yola çıkıp Çin Seddi’nin önemli geçitlerinden Shanhaiguan’ı aşıp, ülkenin iç kesimine geldi.

1616 ile 1662 yılları arasında Çin’de bulunan Qing Hanedanlığı ile Ming Hanedanlığı arasında yapılan savaşlarda 25.000.000 insan öldü.

Yaşanan bu iç savaşta 25 milyondan fazla insan hayatını kaybederken, köylü isyancıları ordusunu yenerek Bejing’i başkent yapan Qing hanedanı, daha sonra ülkenin dört ucunda yaşanan köylü ayaklanmalarını da bastırdı, güneye kaçan Ming hanedanının kalan güçleri yok edildi

19. İmparatorluğun otoritesinin zayıflamaya başladığı dönemdir. Qing Hanedanı batıya açılmayı önce reddetsede teknolojik açıdan zayıf olduğu bir dizi savaşı kaybettikten sonra uluslar arası ticarete kapılarını açmak durumunda kaldı.

Hanedanlığa olan güven sarsılınca, 1850’de hem Hıristiyanlıktan hem de Konfüçyüsçülükten öğeler taşıyan Taiping ayaklanması başladı. Sosyal bir devrim olan hareket toprak ağalığını kaldırıp, eşitlikçi bir çizgi getirmeye çalıştı ama liderleri kendi aralarında anlaşamayınca hareket zayıfladı ve isyan 1864’te Mançular tarafından bastırıldı.

Zamanla artan yabancı karşıtlığı 1900’de Boxer Ayaklanması’na ön ayak oldu. Mançular tarafından da gizlice desteklenen ayaklanmaya yapılan uluslararası müdahale ortamı iyice gerdi.

1661 Senesinde general Zheng Chengon, savaş filosuyla Taiwan Boğazı’nı geçti ve Taiwan’ı 38 yıl süreyle işgal eden Hollandalı sömürgeleri mağlup etti. Hollandalılar 1662 yılında teslim olunca Taiwan, anavatanına bağlandı.

Çarlık Rusyası, 16. yüzyılın sonlarından itibaren doğuya doğru genişlemeye başladı ve Qing ordusunun Mançurya’dan Shanhaiguan’ı geçerek Çin’in iç kesimlerine girmesinden faydalanıp, Yaksa ve Nibuçu gibi kasabaları aldı.

Qing hanedanı yönetimi, Rus işgalcilerin Çin topraklarından çekilmesini defalarca istedi. Qing ordusunun 1685 ve 1686 yıllarında İmparator Knagxi’nin emri ile Yaksa’daki Rus ordusuna iki kez saldırdığı için Çarlık Rusyası ordusu, Çin-Rus sınırının doğusuyla ilgili meseleleri, konuşarak halletme yolunu kabul etti. Çin ve Rus temsilcileri, 1689 yılında aralarındaki ilk sınır antlaşması “Nibuçu Antlaşması”nı imzaladılar.

İmparator Qianlong döneminde, Çungarya kabilesinin şefi Gordan önderliğindeki bölücü güçler bertaraf edildi, Huilerin, Büyük ve Küçük Hoca İsyanı bastırılıp, Xinjiang bölgesi birleştirildi. Bunun ardından Qing yönetimi, sınır bölgelerindeki ekonomi, kültür ve ulaşımı geliştiren politikalar uyguladı.

Çin İmparatorluğu

1840 Senesinde ortaya çıkan “Afyon Savaşı” ve sonrasında batılı ülkelerin yoğun taarruzları karşısında Qing hanedanı, yabancı işgalcilerle çok sayıda adaletsiz anlaşma imzalayıp, topraklarını yabancılara bırakmak, yüklü tazminat ödemek ve limanlarını yabancılara açmak zorunda kaldılar. Çin yarı feodal, yarı sömürge bir toplumsal yapıya dönüştü. Qing hanedanının son dönemlerinde yönetimin yozlaştığı düşüncelerinin artması Qing hanedanını düşüşe geçirdi.

Zulüm altında yaşayan Çin halkı, emperyalizme ve feodalizme karşı “Taiping Tianguo Hareketi” ve “Nianjun İsyanı” gibi bir dizi ayaklanmalara katıldı. Hakimiyetini sürdürmek isteyen Qing hanedanının yönetici sınıfı da Ynagwu Hareketi ve Wuxu Reformu gibi reformları başlatarak Çin’i güçlü ve müreffeh bir topluma dönüştürmeye çalıştı fakat bu hareketlerin hepsi başarısız oldu.

Sayısız vatansever, Çin milletini kurtarmak için kanlı mücadelelere girişti. Yurtseverlik dalgaları, Çin’in yakın çağ tarihinin en önemli akımı haline geldi. 1911’de patlak veren “Xinghai Devrimi” ile Qing hanedanı yıkıldı ve Çin tarihi yeni bir döneme girdi.    

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s